تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سايت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي


در کمیسیون نخبگان ارائه شد:

آمار و جزئیات وضعیت آموزش عالی در کشورمان و تعدادی دیگر از کشورها


جلسه 57 کمیسیون نخبگان و آینده‌ نگاری علم و نوآوری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد.


به گزارش مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در این جلسه که به بررسی روند تغییر داده‌ها و شاخص‌های علم، نوآوری و فناوری کشورمان از سال 1380 تا 1392 اختصاص داشت؛ آماری از شاخص های منابع انسانی ارائه و با آمارهای متناظر در کشورهای ژاپن، مالزی، ترکیه و برزیل مقایسه شد.
همچنین در این آمار روند توسعه کمی دانشجویان، دانش‌آموختگان و کادر آموزشی بر اساس شاخص‌های مد نظر در اسناد بالادستی، سیاست‌های کلی و مصوبات مربوطه و همچنین گزارش‌ها و منابع بین‌المللی مورد بررسی  قرار گرفت.
بر اساس گزارش ارائه شده، تعداد کل دانشجویان در ایران از یک میلیون و 562 هزار نفر در سال تحصیلی 81-80 به 4 میلیون و 685 هزار نفر در سال تحصیلی 93-92 رسیده که از این تعداد سهم بانوان درصد در سال تحصیلی  82- 83 4/51 درصد، در سال تحصیلی 87-86   9/52  درصد و در سال تحصیلی 93-92 3/47 درصد  بوده است.
بر اساس همین آمار و در  همین بازه زمانی تعداد مراکز تحصیلی زیرمجموعه وزارت علوم از 55 به 143، پیام نور از 174 به 566، علمی کاربردی از 123 به 910، آموزشگاه‌های فنی و حرفه‌ای از 130 به 167 رسیده است.
همچنین این تعداد در وزارت بهداشت از 42 به 49، مؤسسات غیردولتی از 28 به 307، دانشگاه آزاد از 140 به 453 رسیده و در مجموع تعداد مراکز آموزشی  کشور در سال 1392 به 2631 مرکز  رسیده است.
همچنین بر اساس اطلاعات ارائه شده در این گزارش، درصد دانشجویان به تفکیک گروه‌های آموزشی سهم گروه‌ها در این مدت به طور تقریبی ثابت مانده و در سال تحصیلی 93-92 از کل دانشجویان 9/44 در رشته‌های علوم انسانی، 99/6 درصد در علوم پایه، 2/4 درصد در علوم پزشکی، 48/32 درصد در علوم فنی و مهندسی، 16/6 در علوم کشاورزی و دامپزشکی و 25/5 درصد در  رشته‌های هنری مشغول به تحصیل بوده‌اند.
بنا بر این گزارش، تعداد کل دانش آموختگان نیز از 234 هزار نفر در سال 80-79، یعنی 36 صدم درصد از کل جمعیت، به رقم 718 هزار و 800 نفر در سال 92-91 یعنی 95 صدم درصد درصد از جمعیت کل کشور رسیده و آمار در این زمینه از تغییر درصد دانش آموختگان زن و مرد از میزان مساوی در ابتدای این دوره به سهم 45 درصدی فارغ التحصیلان زن و سهم 55 درصدی فارغ التحصیلان مرد حکایت می‌کند.
همچنین تعداد کل دانش آموختگان غیردولتی از 107 هزار در سال 80- 79  به رقم 385 نفر در 92-91 رسیده است.
همچنین بر اساس این آمار سهم دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی در ابتدای این دوره از کل دانش آموختگان 26/7 درصد و از کل جمعیت کشور  3 صدم درصد بوده که در سال 92-91  این ارقام به ترتیب به 21/12 و 12 صدم افزایش یافته است.
علاوه بر این تعداد دانش آموختگان دکترا از 2 هزار نفر در سال 80-79 به 6 هزار 842  نفر در سال 92-91 افزایش پیدا کرده است.
در بخش  دیگری از این آمار و در تحلیل وضعیت هیئت علمی شاغل در کشور حاکی است، تعداد اعضای هیئت علمی از 54 هزار و 970 نفر در سال 80 به 287 هزار و 970 نفر در سال 92 رسیده که نشانگر تغییر نسبت اعضای هیئت علمی به دانشجویان از 52/3 درصد به 15/6 درصد است و سهم اعضای هیئت علمی زن نیز از 3/18 درصد در ابتدای این دوره به 8/29 درصد در پایان این دوره یعنی معادل 85 هزار نفر افزایش یافته است.
از مجموع کادر آموزشی 4/49 درصد در سال 80 تمام وقت بوده‌اند که این سهم  تا سال 93 به 27/25 درصد کاهش یافته است ، هر چند این کاهش سهم به معنای کم شدن تعداد کادر آموزشی تمام وقت نبوده بلکه این تعداد از 27 هزار نفر به 73 هزار افزایش پیدا کرده و از منظر شاخص نقشه جامع علمی کشور از 351 در میلیون به 921 در میلیون رسیده است.
همچنین آمار اعضای هیئت علمی به تفکیک رشته‌های تحصیلی نشانگر این است که نسبت  اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها در سال 1380 به ترتیب  7/29 درصد در رشته‌های پزشکی، 25 درصد در رشته‌های علوم انسانی،  8/16 درصد در رشته‌های فنی و مهندسی به تحصیل اشتغال داشته‌اند و این نسبت‌ها در سال 1392  در علوم پزشکی 5/11 درصد ، در علوم انسانی 8/35 درصد و در رشتههای فنی و مهندسی  7/22 درصد بوده  است.
در قسمت دیگری از این آمار، تعداد دانشجویان در بازه زمانی 2002 تا 2004 در کشور ترکیه حدود 2 میلیون نفر، در مالزی 640 هزار نفر، در برزیل 4 میلیون و 250 هزار نفر و در ایران 1 میلیون و 940 هزار بوده است که این ارقام در میانگین سه ساله 2011 تا 2013  در ژاپن به 3 میلیون و 660 هزار نفر، در ترکیه به 4 میلیون و 660 هزار نفر، در مالزی به یک میلیون و 110 هزار نفر، در برزیل به 6 میلیون 950 هزار نفر و در ایران به 4 میلیون 490 هزار نفر رسیده است.
همچنین سهم دانشجویان به کل جمعیت در سال 2001 در ایران 39/2 درصد، در مالزی 02/2 و در ترکیه 57/2 بوده و این روند در همه کشورها غیر از ژاپن که با سهم 87/2 درصد از روند ثابتی برخوردار بوده در سال 2013 صعودی بوده و برای مالزی به 9/3 درصد، برای ایران به 09/6 درصد، برای ترکیه 6/6 درصد و برای برزیل به 5/3 درصد رسیده است.
همچنین تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی در میانگین سه ساله 2011 تا 2013 در ژاپن 243 هزار نفر، در ترکیه 249 هزار نفر، در مالزی 97 هزار نفر، در برزیل 187 هزار نفر و در ایران 600 هزار نفر بوده که به لحاظ نسبت آن به کل دانشجویان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی در برزیل حدود 7/2 درصد، در ترکیه 6/5 درصد، در ژاپن 5/6 درصد، در مالزی 17/10 و در ایران 38/15 از کل دانشجویان را به خود اختصاص داده اند.
این آمار حاکی است، میانگین سه ساله دانشجویان دکترا در همین بازه برای ایران حدود 59 هزار نفر، برای برزیل 71 هزار نفر، برای مالزی 29 هزار نفر، برای ترکیه 56 هزار نفر و برای ژاپن 74 هزار نفر بوده که به لحاظ نسبت آن با کل دانشجویان، دانشجویان دکترا در ایران 57/1 درصد، در برزیل 03/1، در مالزی 91/2، در ترکیه 38/1 درصد و در ژاپن 02/2 از کل دانشجویان را به خود اختصاص داده اند.
در بخش دیگری از این آمار و در بررسی تعداد دانشجویان از منظر جنسیت نیز آمار بیانگر آن است که در سه ساله 2011 تا 2013 در ژاپن یک میلیون و 207 هزار نفر، در ترکیه 2 میلیون و 123 هزار نفر، در مالزی 241 هزار نفر و در ایران 2 میلیون و 170 هزار نفر دانشجوی زن مشغول به تحصیل بوده‌اند.
همچنین تعداد دانشجویان فنی و مهندسی در ایران از 357 هزار نفر در سال 2001 به رقم یک میلیون و 497 هزار نفر در سال 2013 رسیده و این در حالی است که در ژاپن 471 هزار نفر در سال 2013 مشغول به تحصیل در این رشته‌ها بوده‌اند و این رقم در برزیل در سال 2011 حدود 743 هزار نفر و در مالزی نیز حدود 116 هزار نفر بوده است.
همچنین نسبت دانش آموختگان به کل جمعیت نیز در ایران از حدود 4/0 درصد در سال 2002 به 95/0 درصد در سال 2012 رسیده و در همین زمان این نسبت برای مالزی 93/0 درصد، برای ژاپن 8/0 درصد، برای برزیل 55/0 درصد و برای ترکیه 8/0 درصد بوده است.
بر اساس این آمار بالاترین میزان تعداد کادر آموزشی نسبت به دانشجویان در میانگین سه ساله 2011 تا 2013 مربوط به ژاپن است که بالغ بر 10 درصد است و این در حالی است که این رقم در ایران 15/6 درصد و در ترکیه 6/2 درصد است و سهم کادر آموزشی زن نیز از کل کادر آموزشی در این دوره در ایران 77/29 درصد، در ژاپن 52/25 درصد و در ترکیه 56/41 درصد بوده است.
پس از ارائه این آمار اعضاء کمیسیون به بیان نظرات و پیشنهادهای خود پرداختند؛ که اهم آن به شرح ذیل است:
لزوم تعریف شاخص‌های آماری با توجه به استانداردها و معیارهای بین المللی، احتمال انحراف در سیاستگذاری‌ها در صورت نداشتن تعاریف و ملاک‌های استاندارد از شاخص‌های آماری، مبتنی شدن آمار بر سیستم‌های اعتباربخشی، منتج شدن گزارش‌های آماری به اولویت‌گذاری صحیح در آموزش عالی و ضرورت استفاده هر چه بیشتر از آمارهای علمی و معتبر، ضرورت در نظر گرفتن شاخص‌های نسبی و ترکیبی، لزوم انطباق و هماهنگی حوزه‌های خرد و پائین دستی با خطوط مشی کلان و سیاست‌های راهبردی علم و فناوری، تدوین اسناد مبنایی برای تعریف شاخص‌های معتبر و در نظر گرفتن نتایج حاصله از آمار مربوط به کشورمان در مقایسه با سایر کشورها در مواردی همچون خصوصی سازی آموزش عالی.
كد خبر:38858
منبع خبر:دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
تاريخ خبر:1395/10/19